Het Europees Migratienetwerk (EMN – European Migration Network) is een netwerk voor de uitwisseling van informatie inzake migratie en asiel dat in 2003 door de Europese Commissie werd gecreëerd.

Sinds eind 2008 bestaat het Belgisch contactpunt van het EMN uit medewerkers van vier instellingen:

• de Dienst Vreemdelingenzaken,
• het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen,
• het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding en
• de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie.

Deze nieuwsbrief weerspiegelt de activiteiten van het Belgisch contactpunt van het EMN en biedt een inventaris van de meest recente documenten en sleutelinitiatieven op het gebied van asiel en migratie op Europees niveau. De nieuwsbrief zal in de toekomst om de 3 maanden verschijnen..

1. Publicaties EMN (Europa en België)

Policy report 2008

Het ‘Policy Report 2008’ van het Belgisch contactpunt van het EMN maakt de balans op van de wijzigingen van de wetgeving en de politieke ontwikkelingen op het gebied van asiel en migratie in België in 2008. Dit rapport is gebaseerd op officiële documenten, informatie die afkomstig is van NGO’s en persartikels (hier verkrijgbaar, enkel in het Engels).

Thematische studie over de niet-begeleide minderjarigen

Deze recente studie, die tussen maart en juli 2009 werd gerealiseerd door het Belgisch contactpunt, behandelt de voorwaarden voor het onthaal, de terugkeer en de integratie van de niet-begeleide minderjarigen in België. De studie bevat eveneens de meest recente statistieken over het onderwerp die beschikbaar zijn (hier, uitsluitend in het Engels, beschikbaar).

Momenteel worden twee nieuwe thematische EMN-rapporten gefinaliseerd. Op verzoek van het Belgisch nationaal contactpunt realiseert Fedasil momenteel een thematische studie over de begeleide vrijwillige terugkeer.

Een tweede thematische studie over niet-Europees geharmoniseerde beschermingsstatuten wordt geproduceerd door professor Foblets (KUL) en professor Vanheule (UA). Deze twee studies hebben betrekking op de situatie in België en zullen deze herfst worden afgerond. Voor elke studie zal tegen 2010 een Europees syntheserapport verschijnen.

Nieuwe EMN-publicaties op Europees niveau

De nieuwe EMN Glossary is een lexicon dat gelinkt kan worden aan de ontwikkeling van het Europees asiel- en migratiebeleid. Het doel is gemeenschappelijke definities van de meest gebruikte termen op het gebied van migratie en asiel in Europa vast te leggen (bv. co-operation platforms, Bali process, economic migration, removal, enz.).

Onlangs heeft het Europees Migratienetwerk een syntheserapport inzake asiel- en migratiestatistieken, ‘Annual Report on Asylum and Migration Statistics 2006’, gepubliceerd (beschikbaar hier ), evenals een reeks nationale rapporten (The Organisation of Asylum and Migration Policies in the EU Member States) die het migratie- en asielbeleid in elke lidstaat van de Europese Unie beschrijven (zie hier).

2. Andere publicaties

Jaarverslagen 2008 inzake asiel en migratie

Met het nieuwe jaar in het vooruitzicht, is het moment aangebroken om nog eens overzicht te geven van de belangrijke informatiebronnen die de jaarverslagen van de betrokken instanties zijn

• Het jaarverslag van de Dienst Vreemdelingenzaken kan hier geraadpleegd worden.
• Het jaarverslag 2008 van het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen kan hier gedownload worden.
• U kunt het jaarverslag ‘Migratie 2008’ van het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding hier raadplegen.
• De statistische en demografische studie 2008 (met de titel ‘Migraties en migrantenpopulaties in België’), die door het Centrum werd besteld en gerealiseerd werd door de Gédap-UCL is hier beschikbaar.
• Het Vlaams Agentschap voor binnenlands bestuur maakt elk jaar de balans op van de laatste ontwikkelingen op het gebied van het Vlaams inburgeringsbeleid. De jaarlijkse statistieken van de onthaalbureaus voor eerst aangekomenen zijn eveneens beschikbaar. Hier, enkel in het Nederlands, beschikbaar.
• De meest recente balans van Eurostat met betrekking tot de asielstatistieken van 2008 kan hier gedownload worden. De cijfers met betrekking tot het tweede trimester van 2009 zijn hier beschikbaar.
• Om af te sluiten: het jaarverslag van het Europees Agentschap voor fundamentele rechten (Fundamental Rights Agency) kan hier gedownload worden en bevat, onder andere, informatie over de fundamentele rechten van de vreemdelingen in onregelmatige situatie en van opgesloten asielzoekers, evenals over gelijke kansen en de strijd tegen het racisme.

Publicaties met betrekking tot illegale immigratie

a) Assessment of Brazilian Migration patterns and Assisted voluntary return

De Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) heeft haar onderzoeksrapport van het project “Onderzoek naar Braziliaanse migratiepatronen en programma’s van vrijwillige terugkeer vanuit geselecteerde EU-lidstaten naar Brazilië ” gepubliceerd. Het onderzoeksrapport is in het Engels en het Nederlands beschikbaar – een Franstalige versie volgt binnenkort - zie bijgevoegde documenten.

b) Regularisations in Europe

Het eindverslag van het onderzoeksproject ‘Regine’ over de praktijken inzake de regularisatie van de onregelmatig verblijvende vreemdelingen in de lidstaten van de Unie is hier beschikbaar.

c) Clandestino: Undocumented Migration – Counting the Uncountable

Clandestino is een interdisciplinair zoekproject dat zich bezighoudt met de illegale migratiestromen en – kanalen in 12 lidstaten van de Europese Unie. U vindt de verslagen per land op de site van het project.

Publicaties met betrekking tot de internationale bescherming

a) Papers on Iraqi refugees in Jordan, Syria, Lebanon, Egypt and Turkey

Informatienota’s die onlangs door CARIM (Consortium for Applied Research on International Migration) gepubliceerd werden hier.

b) UN University Report on migration and climate change

Onderzoeksrapport in het Engels: "In Search of Shelter: Mapping the Effects of Climate Change on Human Migration and Displacement,".

Statistieken in de EU-landen : lancering van de website PROMINSTAT

Het doel van het Europees onderzoeksproject PROMINSTAT is het beschrijven van de systemen voor het verzamelen van kwantitatieve gegevens inzake migratie, integratie en discriminatie in de 27 lidstaten van de Unie, om vergelijkend onderzoek aan te moedigen.

De rapporten inzake de 27 EU-landen kunnen worden gedownload op de site van PROMINSTAT.

3. Recente initiatieven met betrekking tot migratie en asiel

Lancering van de activiteiten van de werkgroep betreffende statistieken inzake internationale migratie

De werkgroep van de Hoge Raad voor de Statistiek die zich bezighoudt met de statistieken die betrekking hebben op de internationale migraties is in mei jongstleden voor de eerste keer officieel samengekomen.

Deze werkgroep, die geleid wordt door Nicolas Perrin, attaché bij de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, streeft de volgende doelen na: de hervorming van de migratiestatistieken steunen en omkaderen, de coördinatie van de Belgische instanties inzake dit thema vergemakkelijken en bijdragen tot de harmonisatie van de Europese migratiestatistieken, met name tot de toepassing van de Europese verordening 862/2007.

Hervestiging : CGVS en Fedasil selecteren 50 vluchtelingen uit Irak

Het gaat om het eerste hervestigingsprogramma dat door België sinds 1999 georganiseerd wordt. In februari 2009 heeft de regering besloten om het hervestigingsproces van 50 vluchtelingen uit Irak op te starten. Op 2 mei is een delegatie van het CGVS en van Fedasil naar Syrië en Jordanië vertrokken om de vluchtelingen daar persoonlijk te interviewen, waarna ze vervolgens in september in België aangekomen zijn (surf hier).

Meest recente politieke ontwikkelingen op het Europees niveau

• Goedkeuring door de Europese Raad van de ‘Blue Card’-richtlijn.
• Goedkeuring door de Europese Raad van de ‘Sancties’-richtlijn.
• Publicatie van een mededeling van de Europese Commissie over het toekomstige ‘Stockholm-programma.’ Het gaat om het meerjaarlijks actieplan inzake justitie en binnenlandse zaken dat deze herfst onder het Zweeds voorzitterschap zal worden goedgekeurd.

Het Stockholm-programma is de opvolger van het Tampere-programma (2000-2004) en het huidige Den Haag-programma (2005-2009), dat onlangs door de Commissie werd geëvalueerd.